BEŞİNCİ HASTALIK
Eritma İnfeksiyozum
Parvovirus B19’un neden olduğu, genellikle çocuklarda görülen bir enfeksiyon
hastalığıdır. Kızlarda görülme oranı erkeklerden biraz daha fazladır. Vakaların
% 70’i 5-15 yaş arasındaki çocuklardır.
İnkübasyon süresi 7-10 gündür. Hastalık sıklıkla belirtisiz geçirilir ya da
kızamıkla karışır. Temastan yaklaşık bir hafta sonra hafif prodromal semptomlar
(başağrısı, ateş, boğaz ağrısı, kaşıntı, burun akıntısı, karın ağrısı, artralji)
ortaya çıkar ve 2-3 günde kaybolur. Eklem ağrıları yetişkinlerde % 50'ye varan
yüksek oranlarda görülebilir. Yaklaşık 7 günlük bir semptomsuz dönemden sonra
tipik ekzantem-döküntü- ortaya çıkar, bunun da 3 dönemi vardır Önce yüzde
kırmızı, “tokat yemiş çocuk görünümü” olarak tarif edilen eritem ve peroral
solukluk ortaya çıkar. Genellikle 1-4 gün sonra gövdede ve ekstremitelerin
proksimalinde dantel görünümünde makülopapüler döküntü gelişir. Üçüncü dönemde
ise kaybolan döküntünün haftalar veya aylar sonra, eksersiz, irritasyon, banyo
veya güneş ışıkları ile ısınma gibi uyarılarla rekürrensi söz konusudur. Döküntü
özellikle yetişkinlerde kaşıntılıdır. Enantem görülmez. Döküntü çocukların %
75’inde, yetişkinlerin ise % 50’den azında görülür.
Komplikasyonlar
Artropati (Simetrik poliartrit tarzındadır, genellikle parmaklar tutulur,
temastan 2-3 hafta sonra gelişir, daha çok yetişkin kadınlarda görülür), kronik
hemolitik anemili hastalarda aplastik krizler, hidrops fetalis (gebeliğin erken
döneminde hastalığı geçiren annelerin çocuklarının % 10’unda)görülebilir.
Epidemiyoloji ve bulaşma
Bulaşma genellikle solunum yolu sekresyonları ile olursa da, atıklarla ve kan
transfüzyonu veya anneden bebeğe vertikal geçiş şeklinde parenteral bulaşma da
bildirilmiştir. Daha çok kış ve ilkbahar aylarında görülür, 4-7 yılda bir siklik
epidemiler yapar. Eviçi temaslarda bulaşma şansı % 30-50’dir.
Tanı
Döküntünün tipik olması ve hastalığın prognozunun iyiliği nedeniyle rutin
laboratuvar testi gerekmez. Beyaz küre sayısı genellikle normaldir, hafif
eozinofili görülebilir. Birlikte hemolitik anemi, gebelik veya artropati varsa
serolojik tanı gerekebilir. Akut dönemde Ig M pozitifliği veya konvalesan
serumda akut döneme göre en az 4 kat Ig G artışı veya negatifken pozitifleşme
tanıyı doğrular. Virus standart hücre kültürlerinde üretilemez. PCR ve antijen
testleri de mevcuttur.
Ayırıcı tanı
Kızamık, rubella, rozeola infantum, kızıl, riketsiyal ve enteroviral döküntüler,
sistemik lupus eritematosus, ilaç erüpsiyonları, allerjik döküntüler.
Tedavi
Spesifik tedavi yoktur. Semptomatik tedavi (antipiretik, antihistaminik…)
uygulanabilir. Vakaların aşırı sıcaktan ve güneş ışığından uzak tutulmaları
uygun olur.
Korunma
Döküntü çıktığında bulaşıcılık kaybolmuştur. Aplastik krizli hastalar eritrosit
sayısı normale dönünceye kadar viremiktir ve virusu bulaştırabilir. Bu vakaların
gebe kadınlardan, kronik hemolitik anemili ve immün yetmezlikli hastalardan uzak
tutulması uygun olur.