ÇOCUK VE DAYAK
DAYAK CENNETTEN ÇIKMAZ
Birçok anne baba "dayak cennetten çıkmadır" sözüne yürekten inanır, tokadın
etkili bir disiplin yöntemi olduğunu düşünür. Bazılarının hiçbir fikri yoktur
ama çoğu dayak yöntemini kullanır. Çünkü çocuklarını disipline sokmak için tek
bildikleri yol budur. Diğer, hatta çok daha etkili yöntemleri öğrenme ihtiyacı
bile hissetmez. Siz de bunlardan biriyseniz dayak ve çocuk konusunda aklınızda
tutmanız gereken birkaç şey var:
Dayak her çocukta işe yaramaz. Cezanın çocuğa uygun olması gerekir. Anne
babaların çocuğunu, neyin işe yarayacağını neyin yaramayacağını bilecek kadar
tanıması gerekir. Yani anne babanın disiplin konusunda tek bir yöntemden
fazlasını bilmesi ve kullanması lazım.
Sıklıkla, her suç işlediğinde kullanılan dayak etkisini yitirir. Her kusurda
çocuğu dövmek, disipline sokmaktan çok kafasını karıştırmaya yarar.
Şiddet şiddeti doğurur. Çocuğun anne babayı zorba olarak görmesine ve kendisinin
de çocuğunu dövmesine yol açar. Sorunlarını dayakla çözebileceği düşüncesini
öğrenir. Saldırgan davrandığı için dayak yiyen çocuk daha da saldırganlaşır.
Dayak sadece engellemek istediğiniz davranışa değil, çocuğun tüm davranışlarına
ket vurur.
Çocuğunuza gerçekten kızgınken dayak yöntemini kullanmayın. Bu sadece sakin
olduğunuz zamanlarda kullanabileceğiniz bir disiplin yöntemidir.
Cezayı suç işledikten hemen sonra verin. Yanlış davranışı görür görmez
cezalandırın.
Dayak çocuğun yapılması istenmeyen davranışı yapmasını engellemez. Sadece
yakalanmadan yapması gerektiğini öğrenir.
TATLILIKLA İKNA EDİN
Çocuğunuzun dünyada sebze yemeyen tek çocuk olduğunu sanıyorsanız,
yanılıyorsunuz. Birçok anne baba bu sorunla uğraşıyor. Tatlı sözlerle kandırmaya
çalışır, yalvarır, rüşvet verir. Çocukları sağlıklı yiyecekler yemeye tatlılıkla
ikna etmenin yollarından bazıları şunlardır:
Hoşlandığı yemekler üzerine sohbet edin ve bu sohbet sırasında sebzelerin onun
için ne kadar yararlı olduğunu anlatın.
Çocuğun yemeğin nasıl hazırlandığını, nasıl seçildiğini, nasıl temizlendiğini
anlamasını ve bunlara katılmasını sağlayın.
Günümüzdeki çocukların birçoğu abur cubur atıştırmaktan vazgeçmesini sağlamakta
yarar var.
Çocuklar her şeyi çocuk gözleriyle görür. Bu yüzden yetişkin boyu bir porsiyon
havuç ona çok fazla görünür. Çocuğunuz küçük bir porsiyon sebzeyi bitirir
bitirmez bol bol övmeyi ihmal etmeyin. Bu yaklaşımlar da işe yaramazsa şu
psikolojik taktik imdadınıza yetişebilir: Görmediği sebzeden korkmasına da gerek
yoktur. Yani, sebzeleri saklayın. Örneğin, ince dilimlenmiş sebzeleri çocukların
sevdiği makarna gibi yiyeceklerin içine ustalıkla saklayabilirsiniz.
KÜFÜRÜ ENGELLEYİN
Küfür özellikle ergenlik çağındaki çocuklar açısından ciddi bir sorun
oluşturabilir. İşte bu ağız bozukluğunu başlamadan bitirecek basit bir
psikolojik taktik: Eğer çocuğunuz bu huyundan vazgeçemeyecek kadar büyüdüyse,
siz de düzeltmesini sağlamakta geciktiyseniz "Küfür kavanozu" yöntemini deneyin.
Bir kavanoza bozuk para doldurun. Kavanozdaki para, çocuğunuzun satın almak
istediği bir şeyin fiyatı kadar olsun. Çocuğunuza, dört hafta boyunca küfür
etmeden durabilirse (bu huydan kurtulması için en az bu kadar bir süre geçmesi
gerekir) kavanozdaki paranın kendisinin olabileceğini anlatın. Kavanozu görünür
bir yere koyun. Şeffaf bir kavanoz kullanmanızda yarar var. Bu sayede çocuğunuz
ne için çabaladığını görebilir. Çocuğunuz her küfür ettiğinde ya da kullanmasını
istemediğiniz türden bir argo deyim kullandığında kavanozdan belirli bir miktar
para eksiltin (küçük çocuklarda küçük, daha büyük çocuklarda daha büyük bir
miktar). Her seferinde hiç itiraz kabul etmeden aynı miktarda para eksiltin. Ve
bunu onun gözünün önünde yapın. Bu eksiltme işlemi tartışmaya açık olmamalı, her
kural ihlalinde mutlak suretle uygulanmalı. Belirlenen dönemin sonunda kavanozda
kalan parayı çocuğunuza verirken, kullandığı bozuk dil yüzünden ne kadar para
kaybettiğini de gösterin.