CÜZZAM (LEPRA)

 

Etken
Micobacterium lepra.
 

Bulaşma Yolu
Üst solunum yollarından damlacıklarla atılan basillerden olur. Kuluçka süresi ortalama 2-7 yıldır.
 

Hastalığın Seyri
Hastalığın tek taşıyıcısı insandır. Deri ve mukoza lezyonları ile birlikte duyu kaybı,kas zayıflaması ve felçle sonuçlanan periferik sinirlerin tutulması ile karakterizedir. Bu hastalıkta geç teşhis ve yetersiz tedavi sonucu sakatlıklar yıllar sonra oluşur.

 

CÜZZAM HASTALARININ HEPSİ SAKAT OLUR MU?

Eğer cüzamlı hastalara geç tanı konulursa ya da doğru tedavi edilmezlerse, hastalığın seyri sırasında çevresel (periferik) sinir dokusunda oluşan yıkıma bağlı olarak özellikle el, ayak ve gözde bazı şekil bozuklukları(deformite) ve sakatlıklar ortaya çıkabilir. Zamanında tanı konularak etkin tedavi gören hastalarda sakatlık olmaz.
 

Lepra hastalığını düşündürecek bulgular şunlardır:
-Vücudun herhangi bir yerinde deriden açık renkte,oval veya yuvarlak, kabarık olmayan,hiçbir şikayet yaratmayan kepeksiz, bazen hafif duyu kusuru gösteren leke,
-Çocuklarda ve gençlerde burunda sürekli tıkanma ve sık sık tekrarlayan burun kanamaları,
-Deri üzerinde bir veya daha fazla kabarık plak şeklinde, kılsız, terlemeyen, kepekli, mutlaka duyu kusuru olan lezyonlar,
-Belirli yerlerde özelikle ön kol iç yüzeyde duyu eksilmesi,
-4. ve 5. parmakların elde içe kıvrılması,avuç içi kaslarda erime başlaması,kol ve bacak sinirlerinde kalınlaşma ve ağrılı olmaları,
-Kaşların uçlardan dökülmesi,
-Vücutta pek çok yerlerde basilli nodüller,
-Yüzde ödem,alın derisi ve kulakların morumsu, kabarık ve sert nodüllerle dolması,
-Diz ve dirseklerde yara izleri,
-Alt göz kapaklarının kapanmaması.

 

LEPRANIN TEDAVİSİ VAR MIDIR?

Lepra tedavisi eskiden Şolmogra yağı adı verilen bir doğal yağ ile yapılmıştır. Daha sonra 1940'larda lepra basilinin üremesini durduran sülfon türevi ilaçlar tedaviye girmiş ve lepralı hastalar bunları tüm yaşamları boyunca kullanmaya başlamışlardır. 1970'lerde yapılan araştırmalar sonucu çoğu tüberküloz tedavisinde de kullanılan Rifampisin, Ethionamid, Prothionamid gibi ilaçlarla, lepra basiline etkili Clofazimin isimli ilaç tedavi için kullanılmaya başlamıştır. 1982 yılında Dünya Sağlık Örgütü bu ilaçların birlikte uygulandığı en çok iki yıl sürede tamamlanan çok ilaçlı tedavi(Multi Drug Treatment=MDT) rejimlerini dünyaya duyurmuştur. Halen pek çok ülkede bu standart tedavi rejimleri neredeyse hastaların tümüne yakın bölümünde uygulanarak tamamlanmıştır. Saptanan yeni olguların da büyük bölümü aynı tedavi altındadır.

Son yıllarda yapılan araştırmalarla Ofloxacin, Sparfloxacin, Clarithromycin ve Minocycline gibi ilaçlar lepra tedavisi için kullanılmaya başlamış ve bunlardan oluşan yeni rejimler, tedavi süresini kısaltmak amacıyla hastalarda uygulanmaya başlanmıştır.