ORTA KULAK İLTİHABI
Orta kulak iltihabı, daha çok küçük
çocuklarda, sıklıkla ilkbahar ve kış aylarında görülür, ancak yetişkinleri de
etkileyebilir. Önemli bir sağlık sorunudur. Ciddi kulak ağrısına ve iltihabın,
kulağa komşu yapılara geçmesine yol açabilir. İşitme kayıplarına yol açtığı için
çocuğun öğrenme kapasitesini ve konuşma gelişimini bozabilir. Acilen ve etkili
şekilde tedavi edilirse sorun büyümeden düzelir ve işitme normale döner. Bu
yüzden belirtilerini tanımak ve daha başlangıçta tıbbi girişimde bulunmak
önemlidir.
Orta kulak nedir?
Orta kulak, bezelye büyüklüğünde, içi hava dolu bir boşluktur. Kulak zarı ile
dış kulak yolundan ayrılmıştır. Zara ve birbirine yapışık üç kemikçik, titreşen
zardan ses dalgalarını iç kulağa iletir ve oluşan sinir uyarıları beyine
gönderilir. Sağlıklı bir kulakta orta kulak ve dış hava basıncı eşit olmalıdır.
Zar ancak bu şekilde serbestçe titreşebilir. Hava, orta kulağa östaki tüpü
denilen dar bir tüp yoluyla girer. Östaki tüpü geniz ile orta kulak arasında
bağlantı sağlar. Esnemek ve yutkunmakla kulağınızda duyduğunuz çıtırtı, orta
kulağa giren hava kabarcığı ile olur. Bu şekilde hava basıncının eşitlenmesi,
otomatik olarak günde bin defadan fazla yapılmaktadır.
Orta kulak, iltihabi burun ya da boğazdan östaki tüpü yoluyla orta kulağa geçen,
bakteri veya virüslerle meydana gelir. Östaki borusunun çalışması, soğuk
algınlığı, sinüzit ya da boğaz enfeksiyonu veya alerjik nedenlerle oluşan ödeme
(şişliğe) bağlı olarak bozulmuştur.
Orta kulak iltihabının belirtileri nelerdir?
Kulak ağrısı en önemli belirtidir. Kulak ağrısını tarif edemeyecek kadar küçük
olan çocuklar hasta kulağı ovalarlar veya çekmeye çalışırlar. Çocuklarda ateş de
olabilir. İşitme, genellikle orta kulakta biriken sıvıya bağlı olarak
azalmıştır. Bu sıvı kulak zarının yeterince titreşmesini engeller. Kulak zarında
kızarıklık vardır ve orta kulakta mukus ve cerahat toplanmıştır. Bazen kulak
zarı yırtılır ve cerahat dışarı akar fakat sıklıkla cerahat orta kulakta kalır.
Şişen iltihaplı östaki tüpü, yutkunma ile açılmaz ve içerideki cerahatin genize
akmasına izin vermez. İltihabi durumun akut ve ağrılı durumu geçtikten sonra,
orta kulakta mukus birikebilir. Bu durum çocuklarda sıklıkla kronikleşir ve
haftalar, aylar hatta yıllar boyu sürebilir.
Tedavisi nasıldır?
Tedavide antibiotikler kullanılır. Kulak ağrısı çabuk geçse de iltihabın tamamen
temizlenmesi daha uzun süre alacaktır. Bu süre 10-14 gündür. Soğuk algınlığı ve
allerji beraberse, dekonjestan ilaçlar, ağrı ve ateş düşürücü ilaçlar ve burun
damlası da tedavide yer alır.Çoğu zaman uygun ilaçlarla yapılan evde tedavi,
orta kulak iltihabını tamamen iyileştirir. Bazı vakalarda miringotomi (kulak
zarını delme) işlemi gerekebilir. Kulak zarında oluşturulan minik açıklıktan
orta kulaktaki sıvı boşaltılır ve ağrı azaltılır. Delinen yer birkaç gün içinde,
çoğu zaman orta kulak iltihabı tam düzelmeden kendiliğinden iyileşir ve kapanır,
kulak zarında herhangi bir hasar oluşturmaz.
Seröz otitte (orta kulakta sıvı) oluşması durumuda ise, kulak zarına içi boş bir
havalandırma tüpü yerleştirilmesi gerekebilir ve orta kulak basıncının
normalleşmesi sağlanır. Bu yolla çocuğun işitmesi düzelir. Tüp orta kulak
iltihabının tamamen düzelip, östaki tüpünün tekrar normal çalışmaya başlamasına
dek yerinde bırakılır. Bu süre birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişir. Bu
süre içinde kulağa su kaçırılmamalıdır.