PAP SMEAR TESTİ NEDİR ?

 

‘Pap smear’ kadın kanserlerinde çok önemli bir tarama testidir. Hücrelerdeki değişiklik en başında bu testle anlaşılır.

Rahim ağzı ve vajinadan dökülen hücrelerin bir fırça yardımı ile toplanıp, özel bazı maddelerden geçirildikten sonra mikroskopla izlenmesi demektir. Bu izlenme olayı sırasında rahim ağzı ve vajinadaki kanser veya kanser öncesi değişime uğramış bazı hücreler seçilebilir ve doktora daha ileri araştırma yapması için uyarı verilir. Bu ileri araştırma vajina ve rahim ağzının ‘kolposkop’ denilen özel bir dürbünle büyütülerek incelenmesi ve burada anormal hücrelerin oluşturduğu doku değişikliklerinden parça alınarak teşhis ve tedavilerin yapılmasıdır.

Rahim ağzı kanseri bilindiği gibi kanser olmadan önce uzun süren bir süreçten geçmektedir. Bu süreçte önce rahim ağzındaki hücreler hafifçe değişiklik göstermekte sonra bu değişiklik hafif, orta ve ağır gibi değişik etaplardan geçmektedir. Bu etapların ilk günlerinde kanser durumu söz konusu değildir ve tedavi basitçe yapılabilir. Ancak ağır hücre değişikliğinden sonra uzun bir zaman tedavi etmeden beklenilirse hakiki rahim ağzı kanseri oluşmaya başlar ve bundan sonra da kadının rahmini veya bazı durumlarda hayatını kurtarmak mümkün olmayabilir.

Pap smear testi, jinekolojik muayene sırasında uygulanan, rahim ağzındaki hücresel değişiklikleri taramaya yarayan bir testtir. Testin uygulanmasının ana amacı, tüm kadın kanserleri arasında en önde gelenlerden olan rahim ağzı (serviks) kanserinin yakalanmasıdır.

Rahim ağzı kanserleri erken yakalandığında hem tedavisi çok daha kolay yapılabilir, hem de iyileşme şansı çok daha yüksek olur. Pap smear testi, aynı zamanda enfeksiyon varlığını ve ileride kansere dönüşebilecek normal dışı hücreleri de saptayabilir.”

Bu test rahim kanserinde de kullanılabilir mi?

“Pap smear testi, rahim ağzı kanserinin erken tanısı için kullanılan bir tarama yöntemidir. Ancak kesinlikle rahim değil, rahim ağzı kanseri olduğunun altını çizmek gerekir. Rahim kanseri denildiğinde, rahmin daha üst kısımlarında oluşan kanser çeşidi ifade edilir.

Rahim bölgesi iki bölümden oluşuyor. Birincisi rahmin giriş kısmı olan ağzı, diğeriyse rahmin gövde kısmı. Rahmin gövdesinin kanseri konusunda bu test yeterince bilgi vermez. Rahmin ağız kısmı ise cilde benzer ince bir doku tabakasıyla örtülüdür. Bu dokuyu oluşturan hücreler sürekli çoğalırlar.

Bu çoğalma sırasında alt tabakayı oluşturan hücreler yavaşça rahim ağzı yüzeyine doğru yer değiştirerek vajinaya dökülürler. Bu çoğalma süresince bir şekilde değişiklik olduğunda anormal hücreler oluşur. İşte bu anormal hücreler kansere dönüşebilir.”

Pap Smear Testi nasıl uygulanır?

“Pap smear testi, kesinlikle cerrahi bir işlem değil. İşlem çok basit bir uygulamayla yapılır. Jinekolojik muayene sırasında bir fırçanın ya da tahta bir çubuğun rahim ağzı ve etrafındaki vajina dokusuna dokundurulmasıyla akıntıdan örnek alınır. Takiben alınan hücre örnekleri lam adı verilen cama yayılır ve alınan hücrelerin incelenmesi için patolojiye yollanır.

Örnekle birlikte rahim ağzında ve vajende bulunan hücreler aynı anda alındığından, test birden fazla hastalık ortaya koyabilir. Yani, bu test sadece hücre değişimini değil, aynı anda vajenin hormon durumunu, mikrobik hastalıkları da ortaya koyar.”

Test yapılırken kişinin canı acır mı?

“Kadınların birçoğu smear testinin ağrıya yol açtığını düşünür. Oysa bu testte örnek vajendeki akıntıdan alındığı için hiçbir ağrı oluşmaz ve özel bir alet gerekmez. Bu testi yapmak için vajinaya rahim ağzını gösteren spekulum isimli özel bir alet uygulanmaktadır.

Bazı kadınlarda pap smear testi öncesi vajinaya uygulanan bu alet rahatsızlık veya ağrı hissi uyandırabilir ancak işlemin kendisi kesinlikle can yakıcı değildir. Yani korkulacak bir işlem değildir.”

Ne sıklıkla yapılmalıdır?

“Pap smear testinin cinsel yaşama adımını atmış her kadına uygulanması gerekir. Sağlıklı bir kadında rutin jinekolojik muayene yılda bir kez önerilir. Ve kadının yaşı kaç olursa olsun, bu rutin muayenede pap smear testinin de yapılması önem taşır.

Ancak, Pap smear testinin genellikle yıllık yaptırılması önerilse de, 3 tane peş peşe pap smear sonucunuz normal bulunduğu takdirde, doktorunuz size 3 yılda bir tarama önerebilir. Buna karşılık pap smear sonucunuzda normal dışı veya riskli bir durum söz konusu ise yılda birden daha sık tarama da gerekli olabilir.”

Pap smear testinin değerlendirilmesi

“Pap smear testi sonucunun normal bulunması, hücrelerin normal görünümde olduğunu gösterir. Ancak enfeksiyon varlığında tedavi verilip, test bir süre sonra tekrar edilir.

Sonuç anormal çıktığında ise ek testlere ihtiyaç duyulur. Ancak pap smear testinin kesin tanı değil, bir tarama testi olduğunu unutmamak gerekir. Bu nedenle anormal çıkan bir pap smear sonucu her zaman kanser veya kanser öncesi durum anlamına gelmez.”

Test olumsuz çıkarsa bu kanser olduğunuz anlamına gelir mi?

“Test sonucu olumsuz çıktığı takdirde genellikle bir kez daha tekrarlanıyor. Bulgular aynıysa, vajina ve rahim ağzının kolposkopik muayenesini yapılır. Kolposkop adı verilen aletle ve genellikle poliklinik şartlarında uygulanabilen bu muayenede rahim ağzı ve vajen adeta mikroskop altındaymış gibi büyütülerek incelenir ve şüpheli yerlerden biyopsi alınır.

Sonuçlara göre jinekolog bundan sonra yapılacaklar ve takibin nasıl olacağı konularında hastayı bilgilendirir.”

Pap Smear testinde dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?

“Pap smear testinden önce dikkat etmek gereken birkaç durum:

-Pap smear testinden önce vajina sabun veya benzeri maddelerle yıkanmamalı.
-Kullanılıyorsa vajinal ovül (fitil) veya kremlerin kullanımı bırakılmalı.
-İşlemden 1 gün önce cinsel ilişkiye girilmemeli.
-Mümkünse regl dönemlerinde pap smear testi yapılmamalı.”