PARAZİT HASTALIKLARI

 

Çocuklarda sıklıkla enfeksiyon yapan parazitler amip ve Giardia gibi tek hücreli canlılar, şeritler, kıl kurdu ve Ascaris gibi solucanlardır.

Amip
Amip, kirli yiyecek ve sularla, ayrıca kişiden kişiye temasla bulaşır. Dizanteri denen kanlı ishal ve ateş tablosu yapar. Tedavi edilmezse belirtiler günler ya da haftalarca sürebilir, yineleyebilir. Hastaların %25’inde bağırsaklarda ülserler oluşur. Bu ülserler barsak delinmesine kadar ilerleyebilir. Çocuklarda kanlı ishal her zaman doktor tarafından değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi gereken bir durumdur.

Giardia
Giardia, kirli yiyecek ve içeceklerle alınan, ince bağırsağa yerleşen bir parazittir. Hiç bulgu vermeyeceği gibi, aniden başlayan sulu, kötü kokulu dışkı, gaz, karın şişliği ile ortaya çıkabilir. Bazen aylarca süren karın ağrısı, gaz, bulantı gibi yakınmalara yol açabilir. Çocuklarda gelişme geriliği yapabilir.

Kıl Kurdu
Kıl kurdu, her sosyo-ekonomik düzeyde görülebilir. Özellikle çocukları etkiler. Kıl kurdunun yumurtaları kirli ellerle bulaşır. Vücutta yumurtalar açılıp olgun kıl kurdu haline dönüşür. Dışkıyla anüsten çıkan ince beyaz kurtlar anne tarafından fark edilebilir. En belirgin bulgusu anüste özellikle geceleri artan kaşıntıdır. Kaşıma sırasında da ellere bulaşan yumurtalar kişi tarafından yeniden ağızdan alınırsa enfeksiyon döngüsü sağlanmış olur. Çocuklarda ayrıca diş gıcırdatma, ağızdan salya akması gibi bulguları da vardır. Tedavisi için ilaca ek olarak çamaşırların ve çarşafların kaynatılması ve kızgın ütü ile ütülenmesi gerekir. Ailenin tüm bireylerine de bulgu olmasa bile tedavi verilmesi enfeksiyonun yeniden bulaşmasını önler.

Ascaris
Ascaris, yumurtaların yiyecek ve içeceklerle alınması ile bulaşıp insan vücudunda olgun solucan haline dönüşür. Solucanlar bağırsağa yerleşebilir ya da başka organlara gidebilir. Bağırsaktaki solucanlar karın ağrısı ve şişkinliğe yol açabilir, seyrek olarak da bağırsak tıkanıklıkları yaratabilir. Akciğerlere giden parazit ise öksürük ve kanlı balgama neden olabilir. İlaçla tedavisi gerekir.

Şeritler
Şeritler, yumurtaları az pişmiş ya da çiğ etin yenmesi ile insanlara bulaşan dev solucanlardır. Bağırsakta olgun hale dönüştüklerinde 1000-2000 kadar ufak şeritler halindedir; toplam boyutları 4-10 metre uzunluğundadır. En sık görülen bulgusu anüsten parça parça şeritlerin düşmesidir. İlaçla tedavi edilebilir; korunma için çiğ ya da az pişmiş etlerin yenmemesi gerekir.

Uyuz
Uyuz, küçük bir parazit tarafından oluşturulan, deride kaşıntıya neden olan, sık görülen bir hastalıktır. İnsandan insana yakın temas ile geçer. Kaşıntı tipik olarak gece yatakta artar. Kaşınmaya bağlı olarak deride izler görülür. Kaşıntı özellikle parmak araları, bilekler, dirsek, kalçalar ve göbekte yoğundur. Baş, boyun, el ve ayak tabanları genellikle etkilenmez. Tedavisinde ilaçlara ek olarak tüm giysilerin, yatak takımlarının ve havluların kaynatılması gerekir. Kaynatılamayan giyecekler kızgın ütü ile ütülenmelidir. Tedavinin tüm aile tarafından kullanılması önemlidir.

Bit
Bit, saçlı deride ve vücutta kaşıntıya neden olan bir başka parazittir. Giysiler, tarak ve fırçaların ortak kullanımı ile ya da yakın temas ile bulaşır. Özellikle başın arka kısmında bulunur. Ensede ve kulak kepçelerinde deri bulgularına da neden olur. Saçların üzerinde kepeğe benzer; ancak saça sıkı tutunmuş sirkelerinin görünmesi ile kesin tanı konur. Tedavisinde uyuzda olduğu gibi ilaç tedavisine ek olarak giysilerin, yatak takımlarının ve havluların yıkanması, tarak ve fırçaların da iyice temizlenmesi gerekir. Tedaviyi tüm aile kullanmalıdır.