SEZERYAN DOĞUM
Sezeryan, yüzyıllardan beri ölen
annenin karnındaki çocuğu kurtarmak için uygulanan bir yöntem olmasına karşın,
ancak 19. yüzyılda anestezi ve aseptik cerrahi ortaya çıktıktan sonra zor
doğumlarda anne ve bebeğin hayatını kurtarmak için güvenle uygulanabilen bir
yöntem olmuştur. Gerçekte sezeryan en son çare olarak başvurulacak bir yöntem
olmasına rağmen günümüzde bebeklerin % 20si sezeryanla doğmaktadır. Birçok
eleştiri olsa da sezeryan yapıldığı için bugün hayatta olan birçok kadın ve
bebeğin olduğu da bir gerçektir.Sezeryan karnın ve rahimin kesilerek açıldığı
cerrahi bir girişimdir. Daha sonra bebek buradan dışarı çıkarılır.
Sezeryan yapılmasını gerektiren birçok koşul bulunmaktadır. Bazı erken doğan
bebeklerin bu yolla daha çok yaşama şansı vardır. Makat ya da diğer anormal
pozisyonlarla gelen bebekler daha çok sezeryanla doğurtulmaktadır. Eğer bebek
çok büyük veya annenin doğum kanalı çok darsa sezeryan tek güvenilir doğum
yoludur. Rahim ve vajinanın bazı şekil bozuklukları doğum kanalını tıkadığı için
bu ameliyatı gerektirir. Eğer annede preeklampsi, şeker hastalığı, genital
herpes ya da yüksek tansiyon varsa sezeryan yapılabilir. Plasenta previa gibi
plasenta anomalileri de sezeryan gerektirir. Anne karnındaki bebekler ikiz ya da
daha çok ise doktorunuz sezeryan önerebilir. Rahim kasılmalarının yetersiz
olması nedeniyle doğum uzadığında birçok doktor anne ve bebeğin sağlığı için
sezeryanın daha iyi olduğuna inanır.
Bazıları, bu ameliyatın çok sık yapıldığına ve doktorların en küçük bir zor
doğum olasılığıyla karşılaştıklarında sezeryan yaptıklarına inanırlar. Bu tür
uygulamalar yapılmaktadır, ancak çoğu sezeryan için geçerli değildir.
Gelişmiş cenini monitörle izleme teknikleri bize ceninin sağlığı ve doğum
sürecine dayanıp dayanamayacağı konusunda önemli bilgiler sağlamaktadır. Ceninin
tehlikede olduğunu düşündüren bir durum ortaya çıkarsa birçok doktor hemen
sezer-yan yapmaktadır. Aynı zamanda, ameliyat tekniğinde, anestezide ve
antibiyotiklerdeki gelişmeler de ameliyatın anne için daha güvenli bir hale
gelmesini sağlamıştır.
Giderek daha çok kadın çocuk doğurmayı hayatının daha geç dönemlerine
ertelemektedir. Bu kadınlar ve bebekleri gençlere göre daha büyük bir tıbbi
komplikasyon tehlikesi altındadır. Bu nedenle, bu grupta sezeryan daha
yaygındır.
Prosedür
Eğer size sezeryan yapılması gerekiyorsa uyutmak için bir anestezik ilaç
verilecektir. Genel anestezi ile uyutulmanızın gerektiği acil bir ameliyat
olmadıkça ağrı hissetmeden uyanık kalmanızı sağlayan epidural ya da spinal
anestezi denen bir yöntem uygulanacaktır. Bazı hastaneler acil bir sezeryan
olmadıkça eşinizin de ameliyethaneye girmesine izin vermektedir.
Sezeryan ameliyatı bir saatten kısa sürmektedir. Karın iki şekilde açılabilir.
Biri karnın alt bölgesinin enlemesine, diğeri uzunlamasına kesilmesiyle yapılır.
Rahime ulaşıldığında da yaygın olarak kullanılan iki kesiden biri yapılabilir.
En yaygın olarak kullanılan yöntem rahmin alt kısmının enlemesine kesilmesidir.
Bu daha iyidir ve uterus yırtığı oluşma olasılığı azalır. Diğer durumda ise
doktorunuz rahmi uzunlamasına bir kesiyle açacaktır. Bu, rahimde daha büyük bir
giriş sağlayacaktır ve bebeğin büyük olduğu durumlarda veya çok büyük bir kafası
olduğu biliniyorsa yapılacaktır.
Rahim açıldıktan sonra, doktor bebeği dışarı çıkarmak için forseps kullanabilir.
Plasenta da çıkarılır ve daha sonra karın kapatılır.
Komplikasyonlar
Sezeryan eskiden olduğundan daha güvenli olsa da ve kadınların çoğu iyileşse de
bazı komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Sezeryan büyük bir ameliyattır ve
diğerlerinde olduğu gibi yara yerinde enfeksiyon oluşma riskinin yanı sıra
mesane ve böbrek enfeksiyonu oluşma tehlikesi de vardır. Kanama nadirdir ancak
şiddetli olabilir.
Sezeryan yapılan kadınlarda ölüm oranı vajinal yolla doğum yapanlardan 2 ila 4
kat daha yüksektir. Bununla birlikte, ölen kadınların çoğu daha önceden
hastalığı olan kadınlardır.
İyileşme
Sezeryan duygusal sorunlar yaratabilir çünkü yeni bebeğinize bağlanmanızı
engelleyebilir. Başlangıçta kendinizi sersemlemiş ve ağrılı hissedeceğinizden
bebeğinizle daha az zaman geçirmek isteyebilirsiniz. Ameliyatın yapıldığı gün
hareket etmeniz çok zor olacaktır. İştahınız varsa yemek düzeninizi bozmayın.
Kendinizi iyi hissettiğinizde bebeğinizi kucağınıza alabilir ve emzirmeye
başlayabilirsiniz.
Sezeryandan sonra ortalama 5-6 gün hastanede yatabilirsiniz.
Gelecekteki gebelikler
Sezeryan yapılan kadınlar doğal olarak bir sonraki gebelikleri konusunda
endişelenirler. Bir kez sezer-yan yapıldığında daha sonraki doğumlarınızda da
sezeryan yapılması gerekir. Bunun nedeni, her l00 doğumun 2 sinde görülen normal
doğum sırasında rahmin eski yara yerinden yırtılma riskidir.
Bununla birlikte, günümüzde sezeryan olan kadınların %60ı daha sonra normal
yolla doğum yapabilmektedir. Bu durum ilk ameliyatın yapılma nedenine ve bu
koşulların halen var olup olmadığına bağlıdır. Örneğin, sezeryan bebeğiniz
tehlike içine girdiği için yapılmışsa bir sonraki bebek normal yolla doğuma
dayanabilir. Ancak doğum kanalınız çok darsa gelecekteki doğumlarınız da
sezeryanla olacaktır.
Normal yolla doğumu deneyip deneyemeyeceğinizi belirleyen diğer faktörler rahime
yapılan kesinin cinsi ve ilk sezeryanda yara yerinde enfeksiyon gelişip
gelişmediğidir. Rahiminizdeki eski kesi yeri enlemesineyse normal doğum için bir
aday olabilirsiniz.