VAJİNAL TAMPON KULLANIMI
Vajinal tamponlar, tıpkı hijyenik
pedler gibi menstrüasyon sırasında vajinal yoldan vücut dışına atılan kanı emmek
amacıyla kullanılan ürünlerdir. Pedlerden farklı olarak kanın vajina dışına
atılmadan önce emilmesini sağlayarak ped kullanımı ile görülen ve kadının sosyal
hayatını zorlaştıran faktörleri ortadan kaldırırlar.
Vajinal tamponlar yumuşak pamuk liflerinin silindirik bir şekil alacak şekilde
preslenmesi şeklinde üretilirler. Silindirik şekil sayesinde tampon vajina
içerisine rahatça yerleştirilebilir.
Tampon adet kanı vücut dışına ulaşma şansı bulamadan direkt olarak vajina içinde
emilmesini sağlar. Vajinal tamponlar değişik boy ve emme kapasitelerine
sahiptirler. Adet kanamanızın şeklini ve miktarını bilmeniz uygun tamponu
seçmenizi kolaylaştırır.
Hijyenik pedlerden farklı olarak vajinal tamponlar çok önemli bir riski de
beraberinde getirirler: Toksik şok sendromu. Yaşamı tehdit edebilen bu
komplikasyon neyse ki çok nadir görülür ve basit önlemler ile önüne geçilebilir.
Bu önlemlerden en önemlisi tamponu 4-8 saatten daha fazla vajinada tutmamaktır.
İdeal olan hijyenik ped yerine tampon tercih etmemek, çok gerekli olmadıkça
kullanmamak ve kullanıldığında en fazla 6 saat vajinada tutmaktır.
Vajinal tamponlar sadece adet kanaması sırasında kullanılırlar. Vajinal
akıntılar için günlük pet yerine tampon kullanmak son derece riskli bir davranış
olacaktır.
Uygun tamponu seçmek
Piyasada satılan hemen hemen her markanın değişik boy ve emme kapasitesine sahip
türleri vardır. Kendinize uygun tamponu seçerken temel prensip kanama
miktarınıza göre gerekli olan en düşük emme kapasitesine sahip tamponu
bulmaktır. Kanamanın miktarı günden güne farklılık göstereceğinden adet
kanamanızın değişik günleri için farklı kapasitede tamponlar kullanabilirsiniz.
Uygun kapasitedeki tamponu seçmek deneyim ile elde edilir. Bununla birlikte eğer
tamponu 4 saatten önce değiştirmeniz gerekiyorsa daha yüksek kapasiteli, 8 saat
sonunda hala dolmamışsa daha düşük kapasiteli bir tampon seçmelisiniz.
Tampon nasıl yerleştirilir?
İlk kez tampon kullanacaksanız sinirle ve gergin olmanız normaldir. Bu durum
kaslarınızın fazla kasılmasına neden olacağından yerleştirmeyi
güçleştirebilir.Daha önceden tampon kullanan arkadaşlarınıza nasıl
kullanıldığını sorabilir ve onlardan bu konuda yardım alabilirsiniz. Piyasada
satılan pek çok ürünün içinde kullanma ve yerleştirme talimatları resimli olarak
yer almaktadır. Bu talimatları dikkatlice okuyun ve anlamaya çalışın.
Bazı ürünlerin içine yerleştirmeyi kolaylaştırıcı bir uygulama tüpü vardır.
Bazılarında ise bu tüp bulunmaz. Her iki durumda da yerleştirme şekli aynı
prensiplere dayanır.
Tamponu yerleştirmeden önce ellerinizi mutlaka sabunlu suyla iyice yıkayın ve
güzelce kurulayın
Tamponu yerleştirirken ayakta durabilir yada oturabilirsiniz. Pozisyonunuzun
rahat olması önemlidir. Bazı kadınlar tuvalet kenarında bir ayakları klozetin
üzerindeyken tamponu daha rahat yerleştirirler. Kendinizi en rahat hissettiğiniz
pozisyonu bulmaya çalışın. Tamponu yazı yazmak için kullandığınız elinizi
kullanarak yerleştirin, solak iseniz sağ elinizi kullanarak yerleştirmeye
çalışmayın.
Aplikatörü başparmak ve orta parmağınızla alt ucuna yakın bir yerden tutun.
Diğer elinizle vajinal açıklığının iki yanındaki labiaları birbirinden ayırarak
vajina girişinin görünür hale gelmesini sağlayın. Aplikatörün ucunu vajina
girişine yerleştirin.
Vajina arkaya ve hafif yukarıya doğru uzanır. Bu nedenle tamponu bu aks
doğrultusunda yumuşak hareketlerle itin.. Bu sırada aplikatörü sağa sola
döndürerek ittirmeye çalışmayın. Aplikatörün tüpü tamamen vajina içine girinceye
ve aplikatörü tutan iki parmağınız vücudunuza değinceye kadar ittirmeye devam
edin.
Daha sonra orta parmağınızı kullanarak tamponun ipinin olduğu pistonu ya da tüpü
itin. Bu hareket tamponun aplikatör içinden çıkarak vajinaya yerleşmesini
sağlayacaktır. Parmağınızı tüpün içinden çekin bu sayede çıkarma ipleri serbest
hale gelir.
Aplikatörü yavaşça dışarı çekin.
Tamponu doğru şekilde yerleştirdiğiniz taktirde vajinada herhangi bir
rahatsızlık duymamanız ve tamponu hissedememeniz gerekir. Eğer rahatsızlık varsa
bu durumda büyük olasılıkla tamponu yeterince derine yerleştiremediniz demektir.
Rahatsızlığın en önemli nedeni tamponun vajina girişindeki dokuyu içeri doğru
çekmesidir. Bu durumda tamponu çıkartın ve yeni bir tampon yerleştirin. Aynı
tamponu çıkartıp yeniden yerleştirmeye çalışmayın.
Tamponun çıkartılması
Tamponun dolduğunu ve kanın vajina dışına kaçtığını hissettiğinizde ya da, 6
saat dolduysa veya tampon kullanmanızı gerekli kılan durum ortadan kalktıysa
ipinden tutarak yavaşça dışarıya doğru çekin ve vajinadan çıkarın. Bu sırada çok
sert hareket etmemeye dikkat edin.
TAMPON KULLANIMI İLE İLGİLİ SIK SORULAN SORULAR
Tampon kendiliğinden düşer mi?
Hayır. Doğru şekilde yerleştirildiğinde vajina kasları tamponu yerinde tutar. Bu
nedenle aktif spor yaparken dahi tampon düşmez.
Tampon kullanırken enfeksiyonlar açından yüksek risk altında olur muyum?
Hem evet hem hayır. Kurallara uygun kullanıldığında tampon enfeksiyon riskini
fazla arttırmaz. Öte yandan toksik şok sendromu adı verilen tablo tampon
kullanımı ile ilgilidir.
Tampon varken tuvalete gidebilir miyim?
Evet. Kadın genital bölgesinde vücut dışına açılan 3 farklı açıklık vardır.
İdrarın yapıldığı ürethra, vajina ve anüs. Bunlar birbirilerinden bağımsızdır ve
bu nedenle vajinada bulunan tampon tuvalete gitmenize engel değildir. Tuvalete
gittikten sonra tamponu çıkarmanız y da değiştirmeniz gerekmez. Sadece
ıslanmaması için idrar yaparken tamponun ipini elinizle kenara alabilirsiniz.
Tampon kullanırken yüzebilir miyim?
Evet. Bunun herhangi bir sakıncası yoktur.
Tampon kullanırken spor yapabilir miyim?
Evet. Tampon kullanırken bale, ağırlık kaldırma, atletizm gibi her türlü sporu
yapabilirsiniz.
Tampon kullanırken duş/banyo yapabilir miyim?
Evet. Bunun herhangi bir sakıncası yoktur.
Tampon içime kaçabilir ve kaybolabilir mi?
Hayır. Bu olanaksızdır. Sadece tamponun ipi vajinaya kaçabilir. Bu durumda panik
olmayın, gevşeyin ve iki parmağınızı yavaşça vajinaya sokarak ipi bulmaya
çalışın. Eğer beceremezseniz sakın zorlamayın. Hemen doktorunuzu arayın
Tampon alerjiye neden olabilir mi?
Evet. Çok nadiren tampon içinde bulunan pamuk alerjik reaksiyona neden olabilir.
Bu durumda tampon kullanmamalısınız. Piyasada satılan parfümlü tamponların
alerjiye neden olma olasılığı daha yüksektir. Bu tür ürünleri tercih etmeyin.
Tampon adet kanaması sırasında ortaya çıkan kokuyu azaltabilir mi?
Evet. Adet kanı hava ile temas ettiğinde özel bir koku ortaya çıkar. Tampon kanı
içeride, havayla temas etmesine izin vermeden emdiği için bu kokuyu da doğal
olarak engeller.
Tampon varken pet de kullanmalı mıyım?
Hayır. Kullandığınız tampon 4-8 saat süreyle adet kanamanızı emme kapasitesine
sahip olmalıdır. Eğer bu süre içinde adet kanı tampona rağmen dışarıya geliyorsa
ya tamponu doğru yerleştirmemişsinizdir ya da uygun emme kapasitesine sahip bir
tampon seçmemişsinizdir. En yüksek kapasiteli tamponu kullanmanıza rağmen kan
hala daha dışarıya geliyor ise adet kanamanız normalden fazla olabilir ve bu
durumda jinekologunuzla görüşmelisiniz.
Uyurken tampon kullanabilir miyim?
Evet ama bu uygun bir davranış değildir. Gerekli olmadıkça tampon
kullanılmamalıdır. Özellikle 8 saatten fazla uyuma söz konusu ise tampon mutlaka
çıkartılmalıdır.
Aynı anda birden fazla tampon kullanılabilir mi?
Kesinlikle HAYIR. Bu asla yapılmaması gereken tehlikeli bir davranıştır.
Tampon varken cinsel ilişkide bulunulabilir mi?
Kesinlikle HAYIR. Bu asla yapılmaması gereken tehlikeli bir davranıştır.
Tampon cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı korur mu?
Kesinlikle HAYIR. Bunun tek etkili yolu prezervatif kullanmaktır.
Dikkat edilmesi gereken noktalar
Tampon kullanımı ile TSS arasındaki sebep-sonuç ilişkisi tam anlamı ile
bilinmese de bu sendromun tampon kullanıcılarında daha fazla görüldüğü bilinen
bir gerçektir. Tampon kullanırken dikkat edilecek birkaç basit kural riski
azaltır.
-Adet kanamanız için yeterli olacak
en küçük tamponu kullanın
-Tampon üretici firmasının önerilerine harfiyen uyun
-Tamponu yerleştirmeden önce ve yerleştirdikten sonra ellerinizi sabun ile iyice
yıkayın
-Üretici firmanın önerileri doğrultusunda tamponu sık sık değiştirin.
-Aynı tamponu 4-8 saatten daha uzun bir süre tutmayın
-Asla aynı anda birden fazla tampon kullanmayın
-Gece yatarken tampon yerine pet kullanın
-Adet dönemi dışında akıntı nedeni ile asla tampon kullanmayın
-Sadece pamuk içeren tamponlar kullanın.