YENİDOĞAN BEBEK SORUNLARI

 

Yeni doğan bir çocuğun normal olup olmadığı nasıl anlaşılabilir?
Bu genellikle bir çocuk doktoruna sorulmakta olan ilk sorudur. Bu soru ancak yeni çocuk baştan aşağıya muayene edildikten sonra cevaplanabilir. Bu muayene, çocuk doğduktan sonra birkaç gün içerisinde yapılmalıdır. İlk günlerde meydana çıkabilecek önemsiz anormallikler birdenbire kaybolacağından telâşa neden olmamalıdır.

Yeni doğan bebekler bazı hallerde nefes almakta zorluk çekerler mi?
Evet. Doğumda bebeğin yutağında fazla balgam toplanmış olabilir. Doğum kısmındaki hastabakıcı bu balgamı emme metoduyla çıkartacak ve bebeğin nefes alması böylece rahatlayacaktır.

Yeni doğan bebeğin başı neden bazı hallerde acayip bir biçimde olmaktadır?
Bebeğin uzamış ve düzensiz şekildeki başı doğumdaki “kalıplanmadan” meydana gelmektedir. Baş birkaç hafta içerisinde normal haline gelir. Bu düzelme bazı hallerde daha da uzun sürebilir.

Bebeğin başının “yumuşak noktası” (bıngıldak) zedelenme ihtimali var mıdır?
Hayır. Bu nokta ancak çok nadir vakalarda zedelenmektedir; bu nokta dokunulmaktan veya yıkanmaktan zarar görmez.

Yeni doğan bir bebeğin başı yıkanabilir mi?
Evet.

Bazı yeni doğan bebeklerin başlarında neden yumurta biçimi bir şişkinlik bulunmaktadır?
Bu durum bebek doğum kanalından geçerken meydana gelen bir baskıdan dolayı, kafatası derisi altında meydana gelen bir kanamadan olabilir. Bu şişkinlik kafatasına nüfuz etmez, beyine etkili olmaz ve kısa sürede kaybolarak, herhangi tâli bir tesire sebebiyet vermez.

Bir bebeğin çok az saçla doğmasının özel bir anlamı var mıdır?
Hayır. Genellikle bebekler çok az saçla doğmaktadırlar; bazılarının doğdukları saçları da dökülmektedir. Bebeklerin saçları dökülebilir; ancak bunların yerine yeni saçlar büyüyecektir. Bazı hallerde vücutta ve alında ayva tüyü biçiminde saçlar da bulunabilecektir. Bunlar da zamanla kaybolacaktır.

Bebeğin kafatası derisi ne gibi özel bakıma ihtiyaç göstermektedir?
Bebeğin kafatası derisini haftada iki veya üç kez su ve sabunla yıkayın. Bu kafatası deri tabakalarının ve kabuklarının gelişmesini önler. Bu gibi kabuklar geliştiği takdirde bunlar yıkamakla veya ince bir tarak kullanmakla ortadan kaldırılabilinir. Bazı hallerde bu kabukların gelişmesini önlemek için doktorunuz size özel bir merhem tavsiye edebilir.

Bebeğin gözleri, kulakları ve ağzı ne gibi özel bakımlara ihtiyaç gösterir?
Bebeğin gözlerini ve kulaklarını yıkamak veya ağız ve burnunu temizlemek gerekli değildir. Tabiatın temin ettiği sıvı ve ifrazatlar dış yardıma gerek olmadan bu görevleri yerine getirmektedirler Eğer kulakların dışında yağlı bir madde gelişirse, bu hafif şekilde yıkamakla alınılabilir, ama bebeğin kulaklarını kesinlikle karıştırmayın.

Bebeğin dilinin altında kısa bir zar (fren) varsa bunun için bir şey yapılmalı mıdır?
Vakaların çoğunluğunda hiçbir şeyin yapılması gerekmemektedir. Özellikle bebek dilini kolaylıkla dışarıya doğru uzatabilmekteyse. “Dil bağlantısı” diye adlandırılan bu durum konuşmayı engellemez ve peltekliğe neden olmaz. Eskiden başvurulan bu zarın kesilmesi metoduna artık başvurulmamaktadır. Ancak, bu zar fazlasıyla kalın, fazlasıyla kısa ise ve çocuk dilini bu yüzden dudaklarının dışına çıkaramamakta ise o zaman, zar kesilmektedir.

Bazı bebeklerin rengi neden hafif bir sarılıkta olmaktadır?
Bu hafif sarı cilt rengi birçok bebekte, hayatlarının üçüncü ile beşinci günü arasında gelişir. Bu normal bir durumdur ve hiçbir müdahale gerektirmez. Sarı renk yedi ilâ on gün sonra kendiliğinden kaybolur. Bu durum fizyolojik sarılık olarak adlandırılmaktadır. Eğer sarılık daha erken meydana gelirse, daha şiddetli ise ve kaybolacağı yerde artmaktaysa, durumun teşhisi ve tedavisi için doktora başvurulması gerekir.

Bebeğin hayatının ilk günlerinde derisinde görülen kırmızı noktalar nedir?
Bunlar, bebek rahimde iken onu saran zardan çıkan sıvıya karşı bir tepkidir. Birkaç gün içerisinde kaybolur.

Yeni doğan bebeğin derisi neden soyulur?
Dokuz ay süre sıvı bir çevrede bulunan bazı bebeklerin derisi soyulur. Bu safhada bebeğin cildi çok hassastır ve ovalamaya, yıkanmaya, ısıya ve giysilere karşı tepki gösterebilir. Bu tepki deride bir kızıllığın gelişmesine veya derinin soyulması hâlinde meydana gelebilir.

Bebeğin kasığında veya karnında meydana gelen cerahatli sivilceler neyi ifade eder?
Buna yeni doğanlarda olan impetigo hastalığı denir ve bir cilt enfeksiyonu sonucu gelişir. Bu sivilceler antiseptik bir sabunla yıkanmakla veya antibiyotik bir merhemin sürülmesiyle çabucak kaybolacaktır. Bazı hallerde antibiyotikler ağızdan da verilebilir.

Belkemiğinin hemen dibinde görülen mavi noktanın anlamı nedir?
Bu noktanın hiçbir önemi ve anlamı yoktur; zamanla, belki bir yıl içerisinde kaybolur. Buna benzer noktalar kalçalarda da görülebilir; bunların da hiçbir tedaviye ihtiyaçları yoktur.

Bebekler ilk günlerinde neden kilo kaybederler?
Birçok anne, bu kilo kaybından endişe duymaktadır; ancak bu durum her yeni doğan bebeğin başına gelmektedir. Memede olan çolerini korumaktır. Bazı yerlerde bebeklerin gözlerine penisilin veya dört gün sonra süt gelmesinden ileri gelmektedir. Biberonla beslenmekte olan çocuklarda ise ilk günler kendisine çok az mama verildiğinden kilo kaybı olmaktadır.

Yeni doğan bebeklerde göz damlaları neden verilmektedir?
Yaklaşık bütün toplumlarda yeni doğan bebeklerin gözlerine, bunlar doğar doğmaz antiseptik ilâçlar damlatılmaktadır. Bunun nedeni annenin dölyolundaki muhtemel bir enfeksiyondan bebeğin gözlerini korumaktır. Bazı yerlerde bebeklerin gözlerine penisilin veya başka bir antibiyotik ilâçtan yapılmış solüsyondan damlalar kullanılmaktadır. Bu damlalarla annede bir belsoğukluğu enfeksiyonu varsa, çocuğun gözleri bu enfeksiyona karşı korunmuş olacaktır.

Bebeğin gözleri üstünde görülecek işaretler ne anlam taşımaktadır?
Bazı bebekler göz kapaklarında, alınlarında veya boyunlarının arkasında baskı işaretleri ile doğmaktadırlar. Bunların hiçbir anlamı yoktur ve birkaç hafta içerisinde kaybolurlar. Bazı hallerde bu işaretler birkaç ay sürebilir.

Bebeğin göz rengi değişebilir mi?
Bebeğin doğuştaki göz rengi asıl rengi değildir. Asıl rengin gelişmesi için genellikle altı aylık bir süre geçer.

Bebek gözlerini ne zaman bir mihrak yerine getirebilir?
İki veya üç aylık olduğu zaman.

Yeni doğan bebeğin gözlerinin şaşı olduğu görüntüsü normal midir?
Evet. Bütün doğan bebekler yaşantılarının ilk yılında gözlerini tam olarak senkronize edememektedirler. Bebeğin ancak bir veya birbuçuk yaşından sonra bu durum devam ederse şaşı olabileceğinden endişe edilebilir.

Bazı bebeklerin gözlerinde neden küçük kan noktaları görünür?
Bu noktalar konjonktivlerinde veya göz küresi kapağında meydana gelen küçük kanamalardan olmaktadır. Bunlar hiçbir tâli tesir bırakmadan kendiliklerinden kaybolurlar.

Bebek doğduktan iki veya üç gün sonra bazen gözlerinden ifrazat olmaktadır. Bunun nedeni nedir?
Bu ifrazat çoğunlukla doğumda gözlere damlatılan ilâçlardan ileri gelmektedir. Birkaç gün içerisinde kendiliğinden kaybolur.

Bebeğin göğüsleri neden şişkin olmaktadır?
Bebeklerin büyük çoğunluğunun, kız olsunlar erkek olsunlar, doğuştan veya doğuştan az bir süre sonra, göğüsleri şişkin olmakta veya şişmektedir. Bu durum anne ve bebeğin kan akımlarında dolaşım yapmakta olan hormondan ileri gelmektedir. Bu hormon annenin memelerinde sütün gelmesini temin etmektedir.

Şişkin göğüsler ne gibi bir tedavi gerektirmektedir?
Eğer göğüsler kızarmaz, yangılanmaz ve sancı yapmamakta ise hiçbir tedaviye başvurulması gerekmemektedir. Şişkinlik ve muhtemel süt ifrazatı kendiliğinden geçecektir.

Bazı bebeklerin burunlarında neden küçük beyaz noktalar görünür?
Bu durum yağ guddelerinden kaçmak imkânı bulamayan ve toplanmış olan, deri yağları toplanmasından ileri gelmektedir. Genellikle yüzey kısmı yıkamakla çıkacak ve beyaz görülen yağ toplantıları kaybolacaktır.

Bir erkek bebeği sünnet etmek gerekli midir?
Bazı ülkelerde sünnet, dinî bir âdet olarak yapılmaktadır. Erkeklik organının temiz tutulması bakımından birçok doktor tarafından tavsiye edilmektedir. Ayrıca, bebeklik çağında bir çocuk sünnet edilmişse, erkeklik organı kanseri ihtimalleri aşağı yukarı sıfıra inmektedir. Ancak üstderi penis üzerinden kolaylıkla arkaya alınabilindiği hallerde tıbbî bakımdan sünnet muhakkak surette gerekli değildir.

Sünnet ne zaman yapılabilir?
Aslında her zaman yapılabilir. Ancak, özellikle bazı toplumlarda doğumdan üç veya dört gün sonra da yapılabilmektedir. Bazı hastanelerde doğum doktoru bebek doğar doğmaz onu sünnet etmektedir. Sünnetten önce bebeğin kanama durumu incelenmeli ve onda anormal bir kanama eğilimi olup olmadığı tespit edilmelidir.

Sünnetten sonra ne gibi bir bakıma ihtiyaç vardır?
Bandajlar iki veya üç gün sonra alınabilir. Etkili yere krom merkürü solüsyonu günde birkaç kez sürülmeli ve kesilen kısma ılık steril su pansumanları yapılmalıdır. Daha sonra gaz bezlerinin yapışmasını önlemek için yine o alana steril vazelin sürülmelidir.

Bebeğin anus alanı özel bir bakım ister mi?
Hayır. Burasını da vücudun öteki kısımları gibi hafifçe sabun ve su ile yıkayın.

Bebeğin dölyolu alanı özel bakıma ihtiyaç gösterir mi?
Hayır. Normal temiz tutmak yeterlidir. Çocuğun bu kısmını temizlerken dölyolundan anuse doğru bir hareketle temizlenmesi tercih edilir.

Göbek kordonu fazla uzun bağlanmışsa bir fıtık meydana gelir mi?
Göbek kordonu genellikle bebeğin vücudundan 2,5 ile 5 santim arası ötesinden bağlanır. Bütün bu alan yaklaşık bir hafta içerisinde kuruyup düşer. Geriye iyileşmesi gereken nemli bir kısım kalır. Burası da birkaç gün içerisinde kuruyup iyileşir. Bağlanan kordonun uzunluğu bir fıtığın gelişmesine neden olmaz.

Göbek kordonu düştükten sonra ne gibi bir bakım gerekmektedir?
Alan günde iki kez alkollü pamukla temizlenmelidir. Bu işlem, alan tamamen iyileşinceye kadar devam ettirilmelidir. Hafif bir kanama görülmekteyse bundan telâşlanmayın. Bazı hallerde göbek bölgesinde bir et parçası kalmış olabilir. Bu, çocuk doktoru tarafından dağlanılabilir ve çabucak iyileşir.

Bel kuşağı veya karın kuşağına gerek var mıdır?
Hayır. Bunlar kordon iyileşmesine yardımcı olmaktadır ve bir kopmanın veya fıtık gelişmesini önleyememektedir. İyileşmekte olan alana kuru ve temiz bir gaz bezi yerleştirilmesi yeterlidir.

Skrotumun şişmesinin anlamı nedir?
Vakaların büyük çoğunluğunda bu hal sıvı toplanmasından ileri gelmektedir. Bu durum “hidrosel” olarak adlandırılmaktadır. Yeni doğan bebeklerde alan hidrosellerin büyük çoğunluğu doğumdan sonra bir yıl içerisinde kendiliklerinden kaybolur. Ancak; bir kopuk veya fıtık olmadığını tespit etmek için bu gibi bir hal göstermekte olan bebeğin, doktor tarafından muayenesi muhakkak surette gereklidir.

Ağlamak bir erkek bebekte fıtık gelişmesine yol açabilir mi?
Hayır. Fıtık doğumda mevcut olan bir gelişme sakatlığıdır.

Bazı yeni doğan bebeklerin bacakları neden eğri görünür?
Bu hal bebeğin rahimdeyken bacaklarının bulunduğu pozisyondan ileri gelmektedir. Eğrilik hiçbir tedaviye gerek olmadan zamanla düzelir.

Bebek süngerle ne zaman yıkanabilir?
Bebek hastaneden eve getirilir getirilmez.

Bebek ne zaman banyo küvetinde yıkanabilir?
Göbek kordonu alanı tam anlamıyla iyileştikten sonra. Sünnet olmuş olan bir erkek bebekte bu alanın da iyileşmesi beklenmelidir. Bu takriben yedi ile on gün kadar sürer.

Bebeğin odasında ısı ne olmalıdır?
Gündüzleri 22 geceleri ise 18-19 derece. Fazla sıcak olan bir oda bebeğe fazla soğuk olan bir oda kadar zararlı olmaktadır. Odanın ısıtılması için gaz ve benzin sobalarından kaçının ve odanın devamlı olarak havalanmasını temin edin.

Bebekler ne zaman ev dışına çıkarılabilir?
Havanın iyi olması şartıyla anne hastaneden çıktıktan yedi ile on gün sonra. İlk gün dışarı çıkma süresi on beş dakika, ikinci gün yarım saat olmalı ve bu azar azar artırılmalıdır. Hava fazla soğuksa bebeği dışarı çıkarmayın (4-5 derecenin altında). Rüzgârlı ve rutubetli günlerde de bebek evde tutulmalıdır. Ayrıca bebek güneşin direkt ve keskin ışınlarına karşı da korunmalıdır.

Bir bebeğin her gün ev dışına çıkarılması gerekli midir?
Hayır. Açık bir pencereden gelecek temiz hava da bebek için yeterlidir. Kötü havalarda bebeği sokağa çıkarmaktan kaçının.

Misafirlerin yeni bebeği görmesine ne zaman izin verilmelidir?
Bebeğin doğumundan bir ile iki hafta arası süre bütün misafirlerin bebekten uzak tutulması iyi bir hareket olur. Soğuk algınlığı olan veya boğazı ağrımakta olan biri, bebeğin annesi bile olsa, muhakkak surette bebekten uzak tutulmalıdır. Bu süreden sonra hastalıkları olmadığı bilinen kişiler bebeği kucaklarına alabilirler. Bu da tercihan banyo saatinden önce olmalıdır.

Yeni doğan bir bebek fazla ağlamakta ise bir emzik verilebilir mi?
Evet. Emzik verilmesinin bebeğe hiçbir zararı dokunmaz.

Yeni doğan bebekler neden ancak bir cam pencere arkasından gösterilmektedir?
Bebeklere mikrop ve enfeksiyonların bulaşmasını önlemek için.

Bebeklerin fotoğrafları alınırken flaş kullanılması bebeklerin gözlerine zararlı olabilir mi?
Hayır, flaşlar bebeklerin gözlerine hiçbir şekilde zararlı olmaz.